Zorgen bij regionale luchthavens over Europese steunregels

Nieuwe Europese staatssteunregels voor de luchtvaart kunnen gevolgen hebben voor de bereikbaarheid van regionale luchthavens. ACI Europe waarschuwt dat de voorgestelde beperkingen op exploitatie- en investeringssteun vooral kleinere luchthavens kunnen raken, juist op een moment dat zij te maken hebben met stijgende kosten, druk op inkomsten en nieuwe investeringsopgaven. ACI Europe (Airports Council International Europe) is de Europese brancheorganisatie van luchthavens.

Kleinere luchthavens blijven kwetsbaar

De Europese Commissie heeft nieuwe conceptregels gepubliceerd voor staatssteun in de luchtvaartsector. Daarin erkent Brussel dat luchthavens met minder dan één miljoen passagiers per jaar financieel kwetsbaar blijven en daarom in aanmerking moeten kunnen blijven komen voor exploitatiesteun. Volgens ACI Europe sluit die erkenning aan bij onderzoek van de afgelopen vijftien jaar, waaruit blijkt dat veel kleinere regionale luchthavens hun operationele kosten niet structureel zelfstandig kunnen dragen. Toch ziet de luchthavenorganisatie grote risico’s in de voorgestelde uitwerking. De Europese Commissie wil exploitatiesteun beperken tot een periode van vijf jaar en extra voorwaarden stellen aan luchthavens met 500.000 tot één miljoen passagiers per jaar. Volgens ACI Europe kan dit de toegang tot noodzakelijke financiële steun fors beperken.

Strengere voorwaarden voor investeringen

Ook op het gebied van investeringssteun worden de regels aangescherpt. In het voorstel zouden alleen luchthavens met maximaal drie miljoen passagiers per jaar nog in aanmerking komen voor investeringssteun. Nu ligt die grens op vijf miljoen passagiers. Daarnaast komen er aanvullende voorwaarden. ACI Europe stelt dat deze aanpassing slecht past bij de huidige economische realiteit van de luchthavensector. Veel luchthavens hebben na de coronaperiode te maken met veranderde inkomstenstromen, hogere operationele kosten en nieuwe investeringen in onder meer infrastructuur, duurzaamheid, digitalisering en veiligheid. Juist regionale luchthavens zouden daardoor minder ruimte krijgen om hun rol in de Europese bereikbaarheid verder te ontwikkelen.

Bereikbaarheid van regio’s onder druk

Volgens ACI Europe raken de voorgestelde richtlijnen niet alleen de luchthavens zelf, maar ook de regio’s en kleinere gemeenschappen die afhankelijk zijn van regionale luchtverbindingen. Directeur-generaal Olivier Jankovec spreekt van zorgwekkende tegenstrijdigheden tussen economische realiteit, beleidsdoelen en het voorgestelde staatssteunkader. Volgens hem bepalen de definitieve richtlijnen in belangrijke mate de toekomstige connectiviteit, aantrekkelijkheid, economische weerbaarheid en langetermijnontwikkeling van Europese regio’s. ACI Europe wil daarom met de Europese Commissie in gesprek over aanpassingen aan het voorstel. De discussie raakt daarmee aan een bredere vraag binnen de Europese luchtvaart: hoe blijft regionale bereikbaarheid overeind, terwijl staatssteun strikter wordt gereguleerd en luchthavens tegelijk moeten investeren in een duurzamere en modernere toekomst.