Interview Radstake & van Ede na ANVR inspiratiecongres Duurzaamheid

Op 16 september jl. organiseerde de ANVR een inspiratiecongres met als thema Duurzaamheid in de Jaarbeurs in Utrecht. Een divers aantal sprekers, paneldiscussies en netwerkbreaks inspireerden de grote groep aanwezige branchegenoten. ANTOR en de Vakantiebeurs sponsorde het evenement. Travelution was aanwezig en sprak na het congres met Frank Radstake, Directeur van de ANVR, en Sharon van Ede, Interim Manager Duurzaamheid van de ANVR. Samen delen zij hun visie op de rol van de brancheorganisatie en de stappen die de reisindustrie zet richting een duurzamere toekomst.

Frank Radstake en Sharon van Ede

Wat vonden jullie van de congresdag op 16 september?

Van Ede: “Het programma was heel divers, van het voorkomen van kindermisbruik op bestemmingen tot onderzoeksresultaten en praktijk voorbeelden van duurzame oplossingen. Dat was misschien overweldigend, maar het hoort allemaal bij een duurzame reissector. Alles moet in balans zijn. Wat dat betreft was het geslaagd en volgens mij vonden de aanwezig branche collega’s dat ook.”

Wat  sprong eruit?

“Er is nog veel werk te doen en we zullen met z’n allen echt de schouders eronder moeten zetten. Soms vraagt dat om moeilijke keuzes. Het verhaal van Gert van SNP vond ik bemoedigend: met relatief beperkte maatregelen wist hij zijn businessmodel overeind te houden én de CO₂-uitstoot te verlagen. Tegelijkertijd gaf hij zelf al aan dat SNP-klanten niet representatief zijn voor de hele markt. Dat onderstreept dat creativiteit nodig is om de CO₂-uitstoot om laag te krijgen. Wat voor het ene bedrijf werkt, werkt voor het andere misschien niet.”

Radstake vult aan: “Gert heeft inderdaad, zoals hij zelf ook aangaf, met zijn portfolio en doelgroep een relatief goede kans om CO₂ te reduceren. Zijn klanten zijn bereid meer per auto te reizen en/of binnen Europa te blijven. Voor de gemiddelde touroperator is dat veel lastiger. Dat betekent dat we echt breder moeten kijken. Er is geen silver bullet. We hebben tijdens het congres geleerd dat we wel tien verschillende dingen nodig hebben: lichtere vliegtuigen, waterstof, synthetische kerosine, langere vleugels, noem maar op. Een combinatie van al die factoren levert echt resultaat op.”

TUI presenteerde hun initiatief om partner-accommodaties leningen te verstrekken om te verduurzamen. Hoe kijk je daarnaar?

Van Ede: “Ik vind het sterk dat TUI heel bewust heeft gekeken wat ze anders konden doen dan gebruikelijk. Ze doen het op eigen kracht en gaven ook eerlijk aan waar de beperkingen lagen, bijvoorbeeld dat ze niet nog meer partners financieel kunnen ondersteunen, omdat ze dan een bankvergunning moeten hebben. Die eerlijkheid over wat er niet kan en de creatieve zoektocht naar wat wel zijn precies wat nodig is.”

Hoe zien jullie de rol van een mogelijk duurzaamheidsfonds?

Radstake: “Het gaat een belangrijke katalysator worden, maar het is ook niet de heilige graal. Zoals we ook zagen in de cijfers van NLR over de luchtvaart: er bestaat niet één oplossing. Het fonds kan zorgen voor belangrijke versnelling, voor noodzakelijke samenwerking met wetenschap en innovatie, en voor meer leren van elkaar. Maar er zullen altijd meerdere oplossingen naast elkaar nodig zijn.”

Waar zou het duurzaamheidsfonds dan concreet in moeten investeren?

“Niet in compensatie, maar in impact. Denk aan start-ups en innovaties die nieuwe brandstoffen mogelijk maken. Ook willen we samenwerken met grote internationale partners om de impact op bestemmingen te verbeteren. Het gaat om systeemverandering, niet om losse projecten. Bovendien helpt zo’n fonds ons richting de overheid: als we laten zien dat de sector verantwoordelijkheid neemt, kunnen we eerder aanspraak maken op cofinanciering.”

Hoe belangrijk is de Europese samenwerking hierin?

Radstake: “Essentieel. Sharon en ik zijn actief in de duurzaamheidscommissie van ECTAA, de Europese koepel. Ik ben daar zelf voorzitter van. Nederland en Engeland lopen voorop, maar als alleen wij maatregelen nemen, ontstaat een ongelijk speelveld. Dan wijken vliegpassagiers bijvoorbeeld uit naar Brussel of Düsseldorf. Daarom proberen we alles wat we leren ook Europees te vertalen, zodat we daar echt impact kunnen maken.”

"Er wordt vaak gedacht dat de reissector niets doet, maar als je alle initiatieven van de 300 ANVR-leden optelt, gaat het al om vele miljoenen aan investeringen in verduurzaming" Frank Radstake

De overheid verhoogt de vliegtaks. Wat vinden jullie daarvan?

 “Wij zijn niet tegen een vliegbelasting, zeker niet als die ook afhankelijk is van de afstand. Maar twee dingen zijn cruciaal: doe dit samen met andere landen en trek 1 lijn en besteed de opbrengst ook daadwerkelijk aan verduurzaming. Stel dat de helft van de inkomsten naar verduurzaming gaat, dan praat je over honderden miljoenen per jaar. Daarmee kun je echt een vliegwieleffect creëren.”

Wat zijn volgens jullie de volgende stappen?

Van Ede: “Transparantie en meetbaarheid. Veel organisaties berekenen bijvoorbeeld hun CO₂-uitstoot al, maar het is nog niet gestandaardiseerd en niet altijd inzichtelijk voor reizigers. We moeten meer laten zien wat er gebeurt, zowel de positieve als negatieve impact. Dat maakt het gesprek met partners en overheid over de reissector van de toekomst ook feitelijk.” Radstake: “Eens. Er wordt vaak gedacht dat de reissector niets doet, maar als je alle initiatieven van de 300 ANVR-leden optelt, gaat het al om vele miljoenen aan investeringen in verduurzaming. Dat verhaal moeten we vertellen. We moeten van inspireren naar activeren en ook naar buiten toe duidelijk maken hoeveel er al gebeurt. Alleen zo voorkomen we dat we als reissector in het defensief blijven hangen.”