Duurzaamheid centraal tijdens ANVR-congres in Utrecht

Ruim honderd professionals uit de reisbranche kwamen vrijdag 25 september bijeen in het NS Trefpunt in Utrecht voor het ANVR Duurzaamheidscongres. Tijdens de bijeenkomst stonden onder meer natuurpositief toerisme, reizen per trein, due diligence en de verduurzaming van bestemmingen centraal. Ook de plannen voor een duurzaamheidsfonds binnen de branche kwamen aan bod. Het congres werd mede mogelijk gemaakt door NS en het Spaans Verkeersbureau.

Plan voor Duurzaamheidsfonds met vaste bijdrage per reiziger in de maak

Jonas Florusse (ANVR), dagvoorzitter Bert Kruizenga, Hanita van der Meer (ANVR) en Frank Radstake (ANVR).

ANVR-directeur Frank Radstake opende het congres en heette de aanwezige branchegenoten welkom. In zijn openingswoord benadrukte hij dat duurzaamheid inmiddels een onderwerp is dat de gehele reisbranche raakt en niet langer los kan worden gezien van de dagelijkse bedrijfsvoering. Wet- en regelgeving verandert, klanten stellen andere eisen en ook binnen bedrijven zelf groeit de behoefte om duurzamere keuzes concreet te maken. Radstake stond daarnaast stil bij het duurzaamheidsfonds dat binnen de branche wordt voorbereid. Het idee is dat, zodra de bijdrage aan SGR kan worden verlaagd, een klein bedrag per verkochte pakketreis en per reiziger wordt afgedragen aan dit fonds. Daarmee ontstaat structureel budget om duurzaamheidsinitiatieven binnen de reissector financieel te ondersteunen. Volgens Radstake vraagt verdere verduurzaming om samenwerking binnen de keten en om een praktische benadering, waarbij duurzaamheid niet alleen een ambitie blijft, maar daadwerkelijk wordt vertaald naar producten, processen en beleid.

Toerisme moet natuur ook iets teruggeven

Daniel Turner, milieubioloog en medeoprichter van ANIMONDIAL, ging in op het concept ‘Nature Positive Tourism’. Daarbij ligt de ambitie nadrukkelijk verder dan alleen het verkleinen van de negatieve ecologische voetafdruk van toerisme. De kern is volgens Turner dat toerisme ook daadwerkelijk een positieve bijdrage kan leveren aan herstel, bescherming en versterking van natuur en biodiversiteit. Veel reisproducten zijn immers direct afhankelijk van landschappen, wildlife en natuurlijke ecosystemen. Juist daarom heeft de sector er volgens hem belang bij én een verantwoordelijkheid voor om die natuurlijke omgeving te beschermen. Dat vraagt om betere keuzes in productontwikkeling, samenwerking met lokale organisaties en het meenemen van natuurimpact bij de selectie van accommodaties, excursies en bestemmingen.

Trein als onderdeel van duurzamer internationaal reizen

Heike Luiten, directeur NS International, richtte zich op de rol die internationale treinreizen kunnen spelen binnen een duurzamer reisaanbod. Voor diverse Europese bestemmingen is de trein inmiddels een volwaardig alternatief voor auto en vliegtuig, zeker wanneer reistijd, comfort en aankomst in het stadscentrum worden meegewogen. Tegelijkertijd zijn er nog duidelijke obstakels die verdere groei bemoeilijken, zoals capaciteit, internationale samenwerking tussen vervoerders en de soms complexe boekings- en informatievoorziening. Voor reisorganisaties liggen er volgens NS International kansen om de trein veel nadrukkelijker onderdeel te maken van het complete reisproduct. Daarbij gaat het niet alleen om losse tickets, maar ook om betere integratie in pakketreizen en heldere communicatie richting reizigers.

Due diligence steeds belangrijker voor reisbedrijven

Sharon van Ede van ANVR presenteerde de Due Diligence-toolkit, die reisbedrijven moet helpen bij het systematisch in kaart brengen van risico’s binnen hun eigen organisatie en internationale keten. Daarbij wordt onder meer gekeken naar effecten op mens, milieu en lokale gemeenschappen. De toolkit biedt bedrijven handvatten om risico’s te herkennen, prioriteiten te stellen en vervolgens passende maatregelen te nemen. Dat kan bijvoorbeeld betrekking hebben op arbeidsomstandigheden, mensenrechten, milieubelasting of de impact van toeristische activiteiten op kwetsbare bestemmingen. De boodschap is dat duurzaamheid steeds minder als een apart project moet worden gezien en steeds meer onderdeel wordt van de manier waarop bedrijven leveranciers, partners en producten beoordelen.

Na Sharon van Ede kwam Gerda van 't Land aan het woord. Zij gaf, namens Sonia Groot (Discoverable), die helaas ziek was, een update over toegankelijk reizen en betrok de zaal bij haar presentatie door een aantal vragen te stellen en te laten beantwoorden. Een eye opener voor de zaal dat toegankelijk reizen voor iedereen nog geen vanzelfsprekendheid is. Spanje is volgens van 't Land wel een voorloper op dit vlak.

Spanje zet verduurzaming toerisme centraal

Felix de Paz, directeur van het Spaans Verkeersbureau, lichtte de duurzaamheidsstrategie van Spanje toe. Voor een van de grootste en populairste vakantiebestemmingen ter wereld ligt er volgens hem een belangrijke opgave om toeristische groei te combineren met leefbaarheid, spreiding en behoud van natuur en cultuur. Spanje investeert daarom in verduurzaming van bestemmingen, infrastructuur en toeristische producten. Daarbij verschuift de aandacht steeds meer van alleen bezoekersaantallen naar de kwaliteit en economische en maatschappelijke waarde van toerisme. Ook betere spreiding van bezoekers over regio’s en seizoenen speelt een belangrijke rol, zodat toerisme niet uitsluitend geconcentreerd blijft in bekende gebieden en piekperiodes. Op die manier moet toerisme ook op langere termijn waarde blijven toevoegen voor zowel bezoekers als lokale inwoners.

Na de introductie door De Paz was het podium voor vertegenwoordigers van de provincie Granada en Sierra Nevada. Zij belichtten duurzaamheidsinitiatieven in de regio.

Van inspiratie naar praktijk

Na het plenaire programma en de gezamenlijke lunch gingen de deelnemers uiteen voor verschillende workshops. Daarin werden de thema’s uit de ochtend verder vertaald naar de dagelijkse praktijk van reisorganisaties, bestemmingen en andere bedrijven uit de sector. De workshops boden ruimte om vragen te stellen, ervaringen uit te wisselen en concreter te kijken naar de manier waarop duurzaamheid binnen organisaties kan worden toegepast. Daarmee kreeg de middag een interactiever karakter en konden deelnemers de algemene thema’s uit de presentaties koppelen aan hun eigen bedrijfsvoering en commerciële praktijk.

Het ANVR Duurzaamheidscongres werd aan het einde van de middag afgesloten met een borrel in het NS Trefpunt. Daarmee kwam een inspirerende bijeenkomst ten einde waarin duidelijk werd dat duurzaamheid binnen de reisbranche steeds nadrukkelijker verschuift van ambitie naar concrete toepassing. De bijdragen van de verschillende sprekers maakten bovendien duidelijk dat verduurzaming niet één afzonderlijk onderwerp is, maar raakt aan vrijwel alle onderdelen van de sector: van vervoer en productontwikkeling tot ketenverantwoordelijkheid, natuurbeheer en de toekomstbestendigheid van bestemmingen.

Ik kan hierna ook nog een scherpere TRAV-titel maken waarin het duurzaamheidsfonds expliciet terugkomt.